ترمیم شکستگی صورت | راهنمای جامع تشخیص، علائم و درمان

شکستگی صورت (بافت استخوانی صورت) یکی از عارضه‌هایی است که بخشی از افراد جامعه به دلایل گوناگون درگیر آن می‌شوند و از آن رنج می‌برند.

شکستگی صورت چطور پیش میاید؟

شکستگی استخوان صورت علت‌های زیادی دارد که برخی عبارتند از:

• تصادفات رانندگی (با موتور، ماشین و …)
• ضربه دیدن ناحیه صورت هنگام مبارزات در ورزش های رزمی (بویژه بوکس، موی‌تای و MMA)
• سقوط از ارتفاع و آسیب به استخوان صورت
• آسیب ناشی از درگیری‌های خیابانی
• هرگونه آسیب به صورت در اثر انجام رفتارهای پرخطر

انواع شکستگی صورت

ناحیه اصابت و اثر ضربه در شکستگی‌های صورت می‌تواند متفاوت باشد، بنابراین انواع شکستگی صورت عبارتند از:

• شکستگی یا در رفتگی استخوان فک (اعم از فک بالا یا فک پایین)
• شکستگی، دررفتگی یا فرورفتگی بینی (شامل کج شدن بینی)
• شکستگی استخوان کاسه چشم (حدقه چشم)
• شکستگی استخوان‌های میانی صورت
• شکستگی استخوان گونه (زایگوما)
• شکستگی استخوان پیشانی

اقدامات اولیه هنگام شکستگی صورت

هنگام اصابت ضربه شدید به سر  یا صورت فرد بهتر است که در دقایق اولیه روی محل اصابت ضربه کمپرس یخ گذاشته شود و در سریعترین زمان ممکن با اورژانس تماس گرفته شود. جدای از خطرات جدی شکستگی استخوان صورت، لخته شدن خون در بافت های صورت و حرکت احتمالی آن به سمت مغز می‌تواند باعث بروز سکته مغزی شود.

علائم شکستگی استخوان صورت

از جمله عمده ترین علائم وجود شکستگی در بافت‌های استخوانی صورت:

• کبودی و تورم محل اصابت ضربه
• متورم شدن پلک ها
• خون مردگی اطراف محل برخورد ضربه (اکیموز)
• قرمز یا کبود رنگ شدن پای چشم (زیر چشم)
• خون افتادگی در چشم
• کج شدن یا فرورفتگی بینی
• بسته شدن یا انسداد یک یا هر دو سوراخ بینی
• درد گرفتن استخوان گونه هنگام لبخند زدن یا باز کردن دهان
• بی‌حس شدن محل برخورد ضربه به صورت
• بی‌حس شدن لب‌ها
• بدرستی قرار نگرفتن دندان ها روی هم

عوارض بلند مدت شکستگی صورت

برای برطرف کردن و درمان شکستگی‌های پیش آمده برای اندام‌های صورت خیلی بهتر است که در دو هفته ابتدایی بعد از اصابت ضربه اقدام کرد تا درمان موثر روی آن انجام گیرد. چنانچه با بی توجهی از درمان آنها صرف نظر شود عوارض شدیدتری در بلندمدت به جا خواهد گذاشت، مثل:

• بروز سردرد‌های مزمن
• بروز مشکلات تنفسی
• بروز مشکلات سینوسی
• بدشکلی و عدم تقارن صورت
• بروز مشکلات در دید (ضعف بینایی)
• بی حس ماندن بخش‌هایی از صورت
• تغییر یا از دست دادن حس بویایی یا چشایی

برای ترمیم شکستگی صورت به چه دکتری مراجعه کنیم؟

چنانچه به دنبال تشخیص و انجام اقدامات موردنیاز پزشکی در زمینه شکستگی بافت‌های استخوانی صورت هستید می‌توانید به تخصص‌های زیر مراجعه فرمایید:

• متخصص جراحی پلاستیک ترمیمی و زیبایی
• متخصص جراحی دهان، فک و صورت

نحوه تشخیص شکستگی استخوان صورت

بنا به شدت آسیب وارده به صورت و نیز صلاحدید پزشک متخصص یک یا چند راه از راه‌های تشخیصی زیر ممکن است مورد استفاده قرار گیرد:

• در ابتدا معاینه بالینی (فیزیکی) صورت
• توجه به نشانه‌های تقارن و عدم تقارن صورت
• انجام رادیوگرافی (گرافی ساده)

و جهت بررسی دقیق‌تر:

• CT اسکن سه بعدی صورت و مغز

راه‌های درمان و ترمیم شکستگی صورت

آندوسکوپی

دستگاه آندوسکوپ دارای یک لوله است که سر آن دوربینی قرار می‌گیرد و برای بررسی بافت های مشکوک به نیاز برای جراحی مورد استفاده واقع می‌شود. چون در موارد شکستگی صورت، امکان رسیدن آسیب به  داخل سینوس‌ها یا پشت گونه‌ها وجود دارد، از طریق آندوسکوپی بررسی انجام می‌شود تا سلامت این قسمت‌ها چک شود و اگر انسدادی در آنها وجود داشت برطرف گردد.

دارو درمانی

برای کاهش درد ناشی از شکستگی استفاده از مسکن‌ها یا استروئیدهای خوراکی می‌تواند موثر باشد و برای جلوگیری از عفونت و مبارزه با باکتری‌ها آنتی بیوتیک تجویز می‌شود (مصرف زیر نظر پزشک).

روش جا اندازی بسته (ریداکشن)

نام دیگر این روش کاهش بسته است که یعنی پزشک بدون انجام جراحی و تنها با عمل جا اندازی دررفتگی به درمان مشکل بیمار می‌پردازد.

روش جا اندازی باز (جراحی)

این روش برای آسیب دیدگی‌های شدید و غیرقابل رفع با روش کاهش بسته، مورد استفاده قرار می‌گیرد و در آن پزشک سعی می‌کند با جراحی استخوان آسیب دیده در صورت به درمان بیمار بپردازد.

روش تثبیت:

در این روش استخوان آسیب دیده را مدتی تقریبا طولانی می‌بندند تا شکستگی مورد نظر ترمیم پیدا کند، برای مثال برای ترمیم شکستگی فک ممکن است از این روش بهره گیرند.

مدت زمان بهبودی و ترمیم شکستگی صورت

طبیعتا هر چه شدت ضربه وارد شده بیشتر باشد و شکستگی بوجود آمده هم بیشتر باشد، طول زمان بهبودی طولانی‌تر خواهد بود. حداقل ۲ هفته طول میکشد تا درمان‌ها موثر واقع شوند و در برخی موارد نیاز به چند ماه مراقبت و تحمل است.

هزینه درمان شکستگی صورت

بسته به میزان شکستگی، نوع شکستگی، نوع روش تشخیص، روش درمان و فاصله بین حادثه تا مراجعه برای درمان، هزینه درمانی می‌تواند متفاوت باشد.

بهترین روش درمان شکستگی صورت

بهترین روش درمان شکستگی صورت بسته به شرایط هر بیمار، توسط پزشک معالج مشخص می‌شود.

مراقبت‌های پس از جراحی شکستگی استخوان صورت

بعد از پیش آمدن این عارضه و بویژه پس از انجام جراحی شکستگی صورت بهتر است که موارد مراقبتی زیر را جدی بگیریم:

• استفاده از مسواک نرم بعد از جراحی استخوان شکسته صورت توصیه می‌شود
• برای کاهش درد و مبارزه با باکتری‌ها تا مدتی زیر نظر پزشک از مسکن‌ها و آنتی بیوتیک می‌توان استفاده کرد
• در برخی موارد به صلاحدید پزشک بعد از انجام جراحی تا چند روز چشم بیمار را بسته نگه میدارند تا از عفونت و ویروس در امان باشد
• در مواردی که آسیب جدی به فک بالا یا پایین رسیده باشد به دستور پزشک تا مدتی (از ۳ هفته تا ۲ ماه) ممکن است فک بیمار بسته نگاه داشته شود
• خوردن مایعات می‌تواند کمک شایانی به روند بهبود این عارضه داشته باشد که البته توصیه می‌شود از نوشیدن مایعات خیلی داغ یا خیلی سرد پرهیز شود
• در دوره درمان تا حاصل شدن بهبودی کامل باید توجه ویژه‌ای به بهداشت دهان و دندان داشت به همین دلیل استفاده از دهان شویه و مسواک توصیه می‌شود